Pilot Windkracht

In situaties waarin kinderen meer ondersteuningsbehoefte hebben, wordt deze vaak buiten de school en opvang gezocht. Bijvoorbeeld door werk- en tijdsdruk en conflicterende belangen van diverse betrokkenen.
Wij vinden dit niet alleen onnodig nadelig voor het kind, maar ook een gemiste kans voor de groep en de gemeenschap.

Windkracht is daarom een geïntegreerde aanpak om de teams te ondersteunen de noodzakelijke aandacht bínnen de eigen omgeving van het kind te kunnen bieden. Zo krijgen kinderen dicht bij hun eigen groep de benodigde ondersteuning, waardoor de verstorende impact voor het kind minder zal zijn en het positieve effect op de gehele groep groter.

Windkracht zorgt voor een optimale leer- en ontwikkel dynamiek, met oog voor de belangen van ieder kind. Waarin de expertise van interne professionals, externe experts, ouders en de gemeenschap elkaar onbelemmerd en onbevooroordeeld kunnen beïnvloeden.

Windkracht gaat uit van de unieke krachten en talenten van ieder kind. Om zowel het kind met extra ondersteuningsbehoefte als de onderwijs- en kinderopvangprofessional ‘de wind in de rug’ te geven wordt een systeem ontwikkeld dat monitoring & analyse, externe hulp en interne begeleiding combineert. Deze interne aanpak – met een traploos zorgsysteem – zorgt voor een veel minder ingrijpende aanpak dan conventionele methoden van uitplaatsing en zorg & begeleiding op afstand.

Onderdelen van Windkracht zijn:

• Een fysieke ruimte binnen mfc De Windmaker voor onthaal en ontmoeting. Dit neutrale rustpunt biedt gelegenheid aan kind en professional om te werken aan oplossingen.
• Verkrijgen van duidelijk (professioneel) inzicht rondom de ondersteuningsbehoefte van kind en omgeving.
• Inzet van externe expertise op het gebied van pedagogiek, psychologie, interventies, ondersteuning en zorg.
• Optimalisatie van deskundigheid rondom inclusiviteit, zowel binnen als buiten de groep.
• Effectief samenwerkingsverband tussen kind, interne professional, externe expertise, ouders en gemeenschap.

Het doel is om binnen twee jaar de pilot door te ontwikkelen tot een gedegen methode. De verwachting is dat de opgedane kennis én de
methode zelf breed kunnen worden toegepast in andere onderwijsinstellingen en kinderopvangcentra zowel regionaal als landelijk. Om zo bij te dragen aan een meer inclusieve leer- en ontwikkelomgeving voor ieder kind.

Samen vooruit met Windkracht

(On)gelijke mogelijkheden
In het overgrote deel van onze Zeeuws-Vlaamse regio is het voor kinderen met een extra ondersteuningsbehoefte mogelijk om specialistisch onderwijs te volgen of van specialistische kinderopvang gebruik te maken op korte afstand van hun eigen woonplaats. Deze voorzieningen zorgen ervoor dat kinderen de specialistische hulp kunnen krijgen die zij nodig hebben, zonder hiervoor te ver van huis te hoeven gaan. 

Hoewel deze mogelijkheid tot het faciliteren van specialistische ondersteuning op de meeste plekken in Zeeuws-Vlaanderen makkelijk realiseerbaar is, geldt dit helaas niet voor alle gebieden in onze regio. Voor kinderen in omgeving west Zeeuws-Vlaanderen bleek het de afgelopen jaren namelijk veel moeilijker te zijn om specialistisch onderwijs te volgen of van specialistische kinderopvang gebruik te maken op een locatie die vanaf hun thuisadres makkelijk bereikbaar is. Een kind dat woonachtig is in Oostburg moest voor het volgen van specialistisch onderwijs uitwijken naar Terneuzen, waardoor het gebruik maken van deze voorziening veel minder toegankelijk werd. Helaas bleek deze situatie geen uitzondering, maar een regelmatigheid in de west Zeeuws-Vlaamse regio.  

Het moet anders 
“Omdat we het belangrijk vinden dat ieder kind dicht bij huis passende ondersteuning kan krijgen begonnen we met het initiatief ‘De bonte vlinder’,” vertelt Jorien Haartsen (kwaliteitsmedewerker basisschool de Berenburcht in Oostburg). Vanuit dit initiatief werd er een ‘speciale groep’ opgericht voor kinderen (tot 8 jaar) die vanwege hun specifieke ondersteuningsbehoefte nog niet voldoende geholpen konden worden in het reguliere onderwijs. Deze kleinere groepssamenstelling maakte het mogelijk dat professionals ieder kind zo goed mogelijk konden ondersteunen, binnen de muren van hun vertrouwde schoolomgeving. 

Dit initiatief bracht kansen met zich mee, maar daarnaast ook nieuwe zorgen. “Zo viel het ons op dat we de kinderen met deze manier van werken eigenlijk leken te distantiëren van de rest van de school. Waardoor het aanvankelijke idee, waarmee we afzonderlijk herplaatsing van kinderen wilden voorkomen, juist tegengesproken werd,” vertelt Conny Tanghe (locatieleider en leerkracht basisschool de Berenburcht).  

Hoewel deze aanpak niet de juiste leek, wilde men toch blijven zoeken naar nieuwe manieren om zoveel mogelijk kinderen met een specialistische hulpvraag op hun eigen school onderwijs te kunnen laten volgen. Ook op de andere basisschool binnen het gebouw, de Sint Bavo, en vanuit de kinderopvang in Oostburg ontstond de behoefte om kinderen zoveel mogelijk vanuit de kennis die professionals al in huis hebben, te ondersteunen. Zodat uitwijken naar een ver weg gelegen locatie voor specialistisch onderwijs/opvang niet langer de enige mogelijkheid is voor een kind met een specifieke ondersteuningsbehoefte. 

Een nieuw idee 
Met dit idee als uitgangspunt gingen de verschillende partijen op zoek naar een passende werkwijze om gezamenlijk hun manier van werken anders vorm te gaan geven. Kort hierna kwam de Werkplaats Inclusief naar voren met een divers aanbod aan pilots. Deze pilots lichtten verschillende werkwijzen uit die inclusieve werkmogelijkheden binnen het onderwijs en de kinderopvang realiseerbaar zouden kunnen maken. “Hieruit is ook het voorstel voor onze pilot, ‘Windkracht’, ontstaan”, vertelt Jorien. Deze pilot zou uiteindelijk de sleutel vormen voor het bewerkstelligen van de innovatie waar de betrokken professionals (van de verschillende partijen) zo enthousiast naar op zoek waren.  

Vanuit het overgrote deel van de collega’s was het enthousiasme om een nieuwe manier van werken te gaan ontwikkelen duidelijk merkbaar. “Daarnaast waren er natuurlijk ook collega’s die het spannend vonden om met deze ontwikkeling aan de slag te gaan. Door hen zo goed mogelijk te begeleiden en ze de positieve ontwikkelingen die dit initiatief brengt van dichtbij te laten waarnemen, hebben we iedereen toch op een fijne manier mee kunnen nemen in de start van de pilot”, aldus Bertie de Paauw (IB’er basisschool Sint Bavo). “Ook voor de collega’s van de kinderopvang was het in het begin soms even zoeken”, vertelt Edine Buijze (pedagogisch professional kinderopvang). 

Hoewel deze ontwikkeling vanuit de verschillende partijen enorm gewenst is, vraagt het uitvoeren ervan veel van de betrokken professionals. Het inschakelen van een externe projectbegeleider is volgens diverse professionals dan ook enorm belangrijk geweest om de start van de pilot in goede banen te kunnen leiden. “Omdat we Windkracht met verschillende organisaties en professionals doorlopen is het belangrijk dat we duidelijk voor ogen hebben wat we precies willen bereiken”, vertelt Nancy van der Winden (Leerkracht basisschool de Berenburcht) en dus moest de informatieoverdracht en samenwerking tussen de verschillende partijen gestimuleerd worden. 

Windkracht 
Het realiseren van heldere communicatie tussen de professionals van de verschillende partijen werd bevorderd door het oprichten van het ‘Windkracht team’. Dit team is samengesteld uit collega’s die werkzaam zijn bij de drie partijen die deelnemen aan de pilot, denk aan intern begeleiders, directeuren, pedagogisch professionals en leerkrachten. Door in deze samenstelling met elkaar het gesprek aan te gaan, werd het voor de deelnemende professionals mogelijk om een gezamenlijk doel te realiseren voor deze pilot: ‘Het bewust inzetten van ieders professionele skills en kwaliteiten, waardoor kinderen met specifieke ondersteuningsbehoeften altijd en overal de meest passende hulp kunnen krijgen, zonder dat er externe partijen ingeschakeld hoeven te worden.’ 

Vaak hebben professionals veel meer kennis in huis dan ze eigenlijk beseffen. De samenwerking tussen de kinderopvang en twee verschillende onderwijsinstellingen maakt het mogelijk dat expertise van verschillende professionals uitgewisseld wordt en geïmplementeerd kan worden in het eigen werkveld. Door deze manier van werken maken de deelnemende partijen van Windkracht het met elkaar mogelijk dat ieder kind een plekje binnen het reguliere onderwijs en de kinderopvang kan behouden. Zo blijven de diensten die verschillende partijen aanbieden toegankelijk voor ieder kind en hoeven ze geen grote afstanden meer af te leggen om passende ondersteuning te kunnen krijgen. 

Hoewel Windkracht als concept nog veel groter is, geeft het beschreven doel de professionals houvast, een rode draad die helpt om de implementatie van de pilot (die op dit moment nog in een vroeg stadium verkeert) behapbaar te maken. Ondanks dat de weg naar inclusie geen rechte lijn is, zijn de professionals van Windkracht al een eind op weg.  

Van het begeleiden van kinderen tot het ontwikkelen van het zelfvertrouwen bij de professionals zelf.
Windkracht biedt kansen voor iedereen! 

Wil je meer weten over deze pilot? Stuur dan een mailtje naar: dvandewege@kinderopvangzvl.nl